استفاده از مصالح سبک وزن در ساختمانسازی طی دهه اخیر به شدت مورد توجه قرار گرفته است و دلیل آن نیز نیاز به کاهش وزن مرده سازه، بهبود عایقکاری و افزایش سرعت اجرا میباشد. در انواع بلوکهای سبک، دو محصول پرطرفدار یعنی بلوک پرلیتی و بلوک لیکا از جایگاه ویژهای برخوردار شدهاند. هر دو بلوک به عنوان مصالح سبک شناخته میشوند؛ اما از نظر جنس، ساختار، عایقکاری، مقاومت و کاربرد دارای تفاوتهای مهمی هستند. به همین دلیل، بررسی دقیق تفاوت بلوک پرلیت و لیکا به مهندسان، معماران و مجریان کمک میکند تا بهترین انتخاب را براساس نیاز ساخت پروژه انجام دهند.
بلوک پرلیت از ترکیب سیمان، ماسه، آب و دانههای پرلیت منبسط شده ساخته میشود. پرلیت نوعی سنگ آتشفشانی با ساختار بسیار سبک و متخلخل است که پس از حرارت دیدن، حجیم و سفیدرنگ میشود. این ساختار پر از حفرههای ریز موجب شده این بلوکها وزن بسیار کمی داشته باشند و از نظر عایق حرارتی و صوتی در سطح بالایی قرار بگیرند. بلوک پرلیتی بیشتر در تیغه چینی داخلی، دیوارهای جداکننده سبک، ساختمانهای کممصرف انرژی و فضاهای درمانی استفاده میشود.
بلوک لیکا از دانههای رس منبسط شده تشکیل شده است. این دانهها در کورههای گردان با دمای بسیار بالا حرارت میبینند تا سطحی سخت و هستهای متخلخل پیدا کنند. نتیجه این فرآیند، دانههایی با پوستهای مقاوم و درونی سبک است که در نهایت به تولید بلوکی نسبتاً سبک اما مقاوم منجر میشود. بلوک لیکا برای دیوارهای خارجی، کفسازی سبک، شیببندی، دیوار نیمهباربر و فضاهایی که در کنار سبکی، نیاز به استحکام بیشتری دارند، انتخابی مناسب است.
تفاوت بلوک پرلیت و لیکا از نظر جنس و ساختار
اصلیترین تفاوت بلوک پرلیت و لیکا در جنس مواد اولیه آنهاست. بلوک پرلیتی از سنگ آتشفشانی منبسط شده تولید میشود و به دلیل ریزدانه بودن پرلیت، بافت بسیار سبک و پرحفره دارد. در مقابل بلوک لیکا از رس حرارت دیده ساخته میشود و به همین دلیل سطحی سخت، مقاوم و ساختاری درشتتر دارد. این تفاوت بنیادین در جنس باعث میشود عملکرد و ویژگیهای این دو محصول در بسیاری از موارد متفاوت باشد.
| ویژگی | بلوک پرلیت | بلوک لیکا |
| جنس | سنگ آتشفشانی منبسط شده | رس منبسط شده |
| وزن | بسیار سبک | سبک |
| عایق حرارتی | بسیار عالی | خوب |
| عایق صوتی | بسیار خوب | متوسط |
| مقاومت فشاری | متوسط | بالا |
| قیمت | بالاتر | اقتصادیتر |
| کاربری اصلی | تیغه داخلی و پروژههای کممصرف انرژی | دیوار پیرامونی و بخشهای مقاومتر |
مقایسه وزن بلوک پرلیت و لیکا
وزن بلوک، یکی از عوامل بسیار مهم در طراحی سازه است. بلوک پرلیتی به دلیل بافت فوقالعاده سبک پرلیت، کمترین وزن را در میان بلوکهای سبک رایج دارد. وزن آن معمولاً بین ۱۰ تا ۳۰ درصد کمتر از بلوک لیکا است. در پروژههایی که تعداد دیوارهای داخلی زیاد است یا طبقات ساختمان ارتفاع زیادی دارند، تفاوت وزن بلوک پرلیتی میتواند کاهش قابلتوجهی در بار مرده ساختمان ایجاد کند. بلوک لیکا با وجود سبک بودن، وزن بیشتری نسبت به پرلیت دارد، اما همچنان بسیار سبکتر از بلوکهای سیمانی معمولی است.
عایق حرارتی پرلیت در مصرف انرژی
یکی از مهمترین برتریهای بلوک پرلیتی نسبت به لیکا، عملکرد آن در عایقکاری حرارتی است. ساختار بسیار متخلخل پرلیت مانند یک ترموفلاکس طبیعی عمل میکند و انتقال گرما را تا حد زیادی کاهش میدهد. به همین دلیل، استفاده از بلوک پرلیتی در مناطق سردسیر یا گرمسیر موجب صرفهجویی چشمگیر در انرژی و کاهش مصرف سیستمهای گرمایشی و سرمایشی میشود. بلوک لیکا نیز عایق حرارتی مناسبی است، اما نسبت به پرلیت عملکرد ضعیفتری دارد و ضریب انتقال حرارت آن کمی بالاتر میباشد.
مقایسه عملکرد صوتی پرلیت و لیکا
اگر هدف کاهش انتقال صدا باشد، باز هم بلوک پرلیتی انتخاب مناسبتری است. پرلیت به دلیل ساختار ریز و متخلخل، جذب صدای بسیار خوبی دارد و در کنترل نویزهای مزاحم، عملکرد موفقی از خود نشان میدهد. این ویژگی باعث میشود بلوک پرلیتی در فضاهایی مثل اتاقهای کنفرانس، کلاسها، استودیوهای کوچک، ادارات و خانههای آپارتمانی بسیار کارآمد باشد. بلوک لیکا نیز عایق صوتی قابل قبولی است، اما در مقایسه با پرلیت معمولاً عملکرد پایینتری دارد.
مقاومت فشاری بلوک لیکا
اگرچه بلوک پرلیتی سبکتر و عایقتر است، اما از نظر مقاومت فشاری، بلوک لیکا برتری مشخصی دارد. دانههای رس منبسط شده با پوسته سخت خود، استحکام بیشتری را فراهم میکنند و به همین علت بلوک لیکا برای دیوارهای نیمهباربر، دیوارهای پیرامونی و بخشهایی از ساختمان که نیاز به مقاومت بیشتری دارند گزینه قابلاعتمادتری است. بلوک پرلیتی بهدلیل بافت نرمتر، برای دیوار داخلی و تیغههای غیر باربر بسیار مناسب است و معمولاً برای دیوار باربر توصیه نمیشود.
پرلیت یا لیکا؟
انتخاب بین بلوک پرلیت و لیکا به نیازهای پروژه و شرایط اقلیمی بستگی دارد. اگر هدف اصلی افزایش کیفیت عایقکاری و کاهش وزن مرده باشد، بلوک پرلیتی بهترین گزینه است. این بلوک در ساختمانهای بلند، فضاهای درمانی و پروژههای مبتنی بر استانداردهای بهینهسازی مصرف انرژی عملکرد بسیار مطلوبی دارد.
در مقابل، اگر پروژه نیازمند دیواری مقاومتر باشد یا قرار است هزینه کاهش پیدا کند، بلوک لیکا انتخابی ایمن و اقتصادی خواهد بود.
سوالات متداول
بلوک پرلیتی برای چه بخشهایی از ساختمان مناسبتر است؟
بلوک پرلیتی برای تیغهبندی داخلی، دیوارهای جداکننده سبک و فضاهایی که نیاز به عایقکاری قوی دارند بهترین انتخاب است.
بلوک لیکا در چه مواردی استفاده میشود؟
لیکا معمولاً در دیوارهای پیرامونی، دیوارهای نیمهباربر، کفسازی و پروژههایی که نیاز به مقاومت بیشتر دارند بهکار میرود.
آیا بلوک پرلیتی ضدحریق است؟
بله، پرلیت مادهای کاملاً غیرآتشزاست و در برابر شعله مقاومت بسیار خوبی دارد.
کدام بلوک از نظر عایق صوتی بهتر است؟
بلوک پرلیتی به دلیل ساختار پرحفره، جذب صدای بیشتری دارد و گزینه مناسبتری برای فضاهای حساس به نویز است.
قیمت کدام نوع بلوک پایینتر است؟
در حالت معمول، بلوک لیکا بهصرفهتر از بلوک پرلیتی است و برای پروژههای بزرگ، اقتصادیتر محسوب میشود.